autorzy: Paweł Barczyk, Andrzej Duda
lokalizacja: Wieluń, Polska
projekt: 2025
zakres: koncepcja konkursowa
nagroda: IV Nagroda
Budynek Nadleśnictwa w Wieluniu to nie tylko siedziba administracyjna, ale także manifest harmonii pomiędzy naturą a nowoczesną technologią. Jego architektura odzwierciedla rytm lasu – powtarzalność, modularność i organiczne przenikanie się przestrzeni. Dzięki drewnianej konstrukcji szkieletowej i transparentnym elewacjom tworzy subtelną granicę między lasem a wewnętrznymi przestrzeniami pracy.
Architektura w rytmie natury
Forma budynku wynika z logiki konstrukcji i jego lokalizacji. Linearna bryła, niemal wyznaczająca granicę lasu, pozostawia przedpole od strony wschodniej – przestrzeń otwartą dla odwiedzających, z funkcją edukacyjną i reprezentacyjną. Drewniany szkielet, eksponowany zarówno wewnątrz, jak i na elewacji, podkreśla ekonomikę konstrukcji, której rytm nawiązuje do pionowego układu pni drzew w lesie. Transparentność fasad sprawia, że budynek nie dominuje nad otoczeniem, lecz wtapia się w krajobraz, pozwalając naturze przenikać do wnętrza. Powtarzalność modułów konstrukcyjnych nie tylko nadaje obiektowi spójność, ale również minimalizuje ślad węglowy poprzez ograniczenie odpadów i optymalizację procesów budowlanych. Naturalne materiały, takie jak drewno i szkło, nadają budynkowi lekkość i ciepło, a jednocześnie podkreślają jego ekologiczny charakter.
Integracja z otoczeniem
Budynek jest nie tylko miejscem pracy, ale także przestrzenią edukacyjną i symbolicznym
łącznikiem między gospodarką leśną a społeczeństwem. Jego umiejscowienie na granicy
lasu sprawia, że stanowi naturalne przejście między uporządkowaną przestrzenią człowieka
a dziką naturą. Organizacja przestrzeni przed budynkiem optymalizuje i minimalizuje
powierzchnie utwardzone. Miejsca parkingowe oraz plac techniczny przed garażami wykończone
ekokratą (stanowiacą powierzchnie niemal w 100% biologicznie czynną).
Ekologia i zrównoważone technologie
Projekt wykorzystuje rozwiązania pasywne i nowoczesne technologie odnawialnych źródeł energii, które minimalizują wpływ budynku na środowisko i wpisują się w ideę gospodarki leśnej opartej na zrównoważonym rozwoju.
- Drewniana konstrukcja – drewno, jako główny materiał budowlany, nie tylko zmniejsza ślad węglowy, ale również magazynuje CO2, będąc jednym z najbardziej ekologicznych
surowców. Zastosowanie prefabrykowanych modułów ogranicza odpady budowlane i przyspiesza realizację inwestycji. Poza spełnianiem głównej funkcji jaką jest nośność konstrukcji.Pasywność budynku – optymalna orientacja względem stron świata, głęboko osadzone okapy i odpowiednie proporcje przeszklenia ograniczają przegrzewanie latem i straty ciepła zimą. Termoizolacyjne właściwości drewna oraz nowoczesnych szyb ograniczają zużycie energii. - Zielony dach – Pokrycie płaskiego dachu zielenią ekstensywną zabezpiecza go przed promieniami UV, przegrzewaniem i wychładzaniem stropodachu. Stanowi także istotny wkład w budowanie bioróżnorodności.
- Pompy ciepła – system niskotemperaturowego ogrzewania i chłodzenia oparty na pompach ciepła redukuje zużycie energii konwencjonalnej, wykorzystując ciepło ziemi i powietrza.
- Fotowoltaika – dach częściowo pokrywają panele fotowoltaiczne, które produkują energię na potrzeby budynku, i oświetlenia terenu czyniąc go niemal samowystarczalnym energetycznie.
- Ogrody deszczowe i retencja wody – woda opadowa jest gromadzona i wykorzystywana do nawadniania zieleni oraz jako woda szara w instalacjach sanitarnych. Ogrody deszczowe pomagają w naturalnej retencji i oczyszczaniu wód, jednocześnie wzbogacając bioróżnorodność terenu.
- Wentylacja naturalna i rekuperacja z GWC (gruntowy wymiennik ciepła) – system inteligentnej wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła oraz możliwość naturalnego przewietrzania minimalizują zużycie energii i poprawiają jakość powietrza wewnątrz budynku. Gruntowy wymiennik ciepła wraz z ogrodami deszczowymi pozwoli ogrzać powietrze w zimie i schłodzić latem.
